ABD’nin Gümrük Vergileri ve Piyasa Tepkileri
ABD, hafta sonu Çin’e uyguladığı gümrük vergilerinden akıllı telefonları ve diğer elektronik cihazları hariç tutmasının ardından, Başkan Donald Trump’ın pazartesi günü mevcut otomotivle ilgili vergilerde muafiyet uygulayabileceğini belirtmesiyle birlikte, kararsız ticaret politikasında yeni belirsizlikler ortaya çıktı. Bu durum, büyük teknoloji ve otomobil hisselerinin yükselmesine yol açtı. Trump’ın, ithal mallar için ödenecek gümrük oranını %25 artırmayı hedefleyen agresif gümrük vergileri, hisse senetleri, dolar ve Hazine tahvilleri gibi ABD varlıklarında satışlara neden oldu. Ancak piyasa, pazartesi günü toparlanma gösterdi; buna rağmen geniş piyasa S&P 500 endeksi, yılın başından bu yana yaklaşık %8 düşüşte kalmaya devam etti.
Yatırımcıların Amerika’nın uzun süredir sahip olduğu güvenli liman statüsünü sorgulamaya başlaması, hem iş hem de tüketici güveninin azalmasına neden oldu. Bu olumsuz tepki, Beyaz Saray’ı geri adım atmaya zorladı; ancak Trump, hafta sonu daha fazla verginin yolda olduğunu yineledi. Pazartesi günü Beyaz Saray’da yaptığı konuşmada, Meksika, Kanada ve diğer ülkelerden ithal edilen otomobil ve otomobil parçalarına uygulanan %25’lik gümrük vergilerinde değişiklik yapmayı düşündüğünü belirtti. Bu tarifelerin bir otomobilin maliyetini binlerce dolar artırabileceğini vurgulayan Trump, otomobil üreticilerinin “biraz zamana ihtiyaçları olduğunu çünkü araçları burada üreteceklerini” ifade etti.
KUZEY AMERİKA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI
ABD’li otomobil üreticileri, Trump’ın ilk döneminde yeniden müzakere edilen Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması’nın kabul edilmesiyle, araçların sınır ötesine gönderilmesi de dahil olmak üzere oldukça entegre bir tedarik zinciri geliştirdi. General Motors ve Ford Motor hisseleri, pazartesi günü sırasıyla %3,5 ve %4,1 artışla kapanarak yatırımcılar üzerinde olumlu bir etki yarattı. Amerikan Otomotiv Politikası Konseyi Başkanı Matt Blunt, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Parçalara yönelik geniş kapsamlı gümrük vergilerinin, gelişen ve büyüyen bir Amerikan otomotiv endüstrisi kurma hedefimize zarar verebileceği ve bu tedarik zinciri geçişlerinin çoğunun zaman alacağı konusunda artan bir farkındalık var” dedi.
Bu hafta sonu açıklanan muafiyetler, Beyaz Saray’ın akıllı telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ve diğer popüler elektronik ürünlerde gümrük vergilerinin, enflasyondan korkan tüketiciler için yaratacağı yükün daha fazla farkına vardığını gösteriyor. Ancak, önümüzdeki hafta yarı iletkenler gibi diğer kilit sektörlere yönelik daha fazla gümrük vergisi sözü vermesi, iş dünyasında belirsizlik yaratmaya devam ediyor. Pazartesi öğleden sonra Beyaz Saray, ilaç ve yarı iletken ithalatının ulusal güvenliği tehdit edip etmediği konusunda bir soruşturma başlattığını ve bu durumun bu ürünlere gümrük vergisi getirilmesinin habercisi olabileceğini açıkladı.
MORGAN STANLEY’DEN AÇIKLAMA
Trump ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick gibi diğer yönetim yetkilileri, gümrük vergilerinin Amerikan imalatını artırmak için gerekli olduğunu belirtti ve Beyaz Saray’ın vergi planlarının kritik önem taşıdığını vurguladı. Ancak, BlackRock’ın pazartesi günü teknoloji ithalatına uygulanan gümrük vergilerinin geri çekilmesinin ardından %20’ye ulaştığını tahmin ettiği ithalat vergisi, iş dünyası ve tüketici güvenini olumsuz etkiledi. Lüks mallar üreticisi LVMH, son çeyrekte ABD satışlarında düşüş yaşadığını bildirirken, yöneticileri, ABD’deki tesislerinde kayda değer sorunlarla karşılaşmış olsalar da, üretimi artırmak için “bir miktar kapasiteye” sahip olabileceklerini belirtti.
Washington ve Pekin arasındaki karşılıklı gümrük tarifeleri, yüksek maliyetler, azalan tüketici talebi ve Covid-19 salgınından bu yana karşılaşılan en kötü tedarik zinciri kesintisi korkularını tetikleyerek, Büyük Teknoloji hisselerinin son iki hafta içinde değer kaybetmesine neden oldu. Apple, son iki haftadaki %9’luk düşüşün ardından pazartesi günü %2,2’lik bir artış gösterdi. Analistler, esas olarak Çin’de üretilen ve ABD’ye ithal edilen amiral gemisi ürünü iPhone’un, önemli tarifelerin devam etmesi halinde önemli fiyat artışları riski altında olduğu konusunda uyarıda bulundular.
YÜZDE 145’LİK AĞIR VERGİ!
Trump, Şubat ayında fentanil ile ilgili olarak uygulanan %20’lik gümrük vergisi de dahil olmak üzere, Çin’e yönelik %145’lik ağır bir gümrük vergisini sürdürüyor. Muafiyetler, bilgisayar ve dizüstü bilgisayarların yanı sıra yarı iletken cihazlar, bellek çipleri ve düz panel ekranlar da dahil olmak üzere 20 farklı kategoriyi kapsıyor. Analistler, genel olarak muafiyetlerin şirketlere tarifelerin nereye varacağını planlamak için daha fazla zaman tanıdığını belirtiyor. Bilgisayar donanımı üreticileri HP ve Dell Technologies gibi tüketiciye yönelik diğer şirketler, sırasıyla %2,6 ve %4 değer kazandı; ancak çip devi Nvidia düşüş gösterdi. Nvidia, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Trump’ın gümrük vergisi tehdidine bağladığı yapay zeka geliştirme tesislerine yönelik ABD harcamalarını artıracağını duyurdu. Apple gibi şirketlerin büyük Asyalı tedarikçileri de dahil olmak üzere Avrupa ve Asya çip hisseleri de yükselme kaydetti. En büyük iPhone montajcısı Foxconn %3, sözleşmeli dizüstü bilgisayar üreticisi Quanta %5,8 ve yapay zeka sunucuları üreten Inventec %4,1 değer kazandı.
