Rolls-Royce, kuruluşundan bu yana çağdaş sanatın en önde gelen isimleriyle özdeşleşmiştir. Salvador Dalí, Andy Warhol, Henri Matisse, Pablo Picasso, Christian Bébé’ Bérard ve Cecil Beaton gibi sanat dehaları, Rolls-Royce ile seyahat etmiş ve bu ikonik markanın büyüsüne kapılmışlardır. Özellikle Dame Laura Knight, Royal Academy of Arts’a tam üye olarak seçilen ilk kadın sanatçı olarak, Rolls-Royce’u gezici atölye olarak kullanarak Epsom ve Ascot gibi prestijli hipodromlarda aracın içinden resim yapma fırsatını yakalamıştır. Ayrıca, Jacquelyn de Rothschild, Peggy Guggenheim ve Nelson Rockefeller gibi dünyanın en önemli koleksiyonerleri de Rolls-Royce’un cazibesine kapılmıştır.
Ancak sanat dünyası ile en güçlü bağı kuran model, markanın zirvesini temsil eden ve 100. yılını kutlayan Phantom’dur. Sekiz nesil ve 100 yıl boyunca Phantom, modern tarihin en ünlü yaratıcı isimleri tarafından tercih edilmiştir. Phantom, Londra’daki Saatchi Galerisi ve New York’taki Smithsonian Tasarım Müzesi gibi prestijli kurumsal koleksiyonlardan bağımsız galerilere kadar, dünyanın dört bir yanındaki mekanlarda başlı başına bir sanat eseri olarak sergilenmiştir. Phantom ve sanat dünyası arasındaki bu kalıcı bağ, uzun soluklu bir yaratıcı etkileşim geleneğini yansıtmaktadır. Phantom, yıllar boyunca, en özgün sanatsal hayal gücüne sahip isimleri kendine çekerek hem beklenmedik hem de unutulmaz çalışmalara ilham vermiştir.
Salvador Dalí, The Cauliflower (Karnabahar) ve The Frozen Phantom’un (Buz tutmuş Phantom) sıra dışı hikayesi
Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Púbol Markizi unvanına sahip biri olarak her zaman ilgi odağı olmuştur. Kâbusları andıran manzaralar, hayal ürünü yaratıklar, kışkırtıcı yiyecekler ve eriyen saatlerle sanat dünyasını sarsan Dalí, bu sıra dışı tarzını daha geniş kitlelere ulaştırmak istemiştir. 1955 kışında, Paris-Sorbonne Üniversitesi’nde bir konferans vermesi için davet edilen Dalí, modern sanat tarihinde unutulmaz bir an yaratma fırsatını değerlendirmiştir. Bir arkadaşının siyah ve sarı renkli Phantom’unu ödünç alarak, içini 500 kg karnabaharla doldurmuş ve bu karnabaharla dolu araçla Paris sokaklarında unutulmaz bir tur atmıştır.
Dalí, üniversitenin önünde durarak Phantom’un kapılarını açmış ve karnabaharların soğuk zemine dökülmesine imkan tanımıştır. 2000 kişilik dinleyici kitlesinin kaçının “Paranoyak Eleştirel Yöntemin Fenomenolojik Yönleri” konulu sunumunu hatırladığı belirsiz olsa da, konferanstan önceki bu sıra dışı gelişme efsaneleşmiştir. Rolls-Royce, meydan okuyan bu gerçeküstü performansı onurlandırmak için, bu görkemli ve karnabahar dolu Phantom anısından ilham alan özgün bir sanat eseri yaratması için çağdaş bir sanatçıyı görevlendirmiştir.
Bu unutulmaz an, Salvador Dalí’nin Phantom’u ölümsüzleştirdiği tek çalışma değildir. Sanatçının 1934 yılında yayımlanan “Les Chants de Maldoror” (Maldoror’un Şarkıları) adlı resimli kitap için hazırladığı bir eserde, Phantom’un gerçeküstü bir yorumu yer almaktadır. Dalí’nin bu çarpıcı kompozisyonda araba, buzlarla kaplı ıssız bir manzarada adeta terk edilmiş bir şekilde betimlenmektedir. Zarafet ile tedirginliği aynı karede buluşturan bu sahne, Dalí’nin lüksü absürt ögelerle harmanlama konusundaki eşsiz yeteneğini bir kez daha gözler önüne sermektedir.
Andy Warhol ve 15 Dakika’dan Fazla Şöhret’in hikayesi
Dalí, her sonbahar ve kışı New York’ta geçirir, Manhattan’daki St. Regis Oteli’nde bir süitte kalırdı. Burada 1965 yılında Andy Warhol adında genç bir görsel sanatçıyla tanışmıştır. Sanat tarihindeki bu dönüm noktası, İngiliz fotoğrafçı David McCabe tarafından fotoğraflanmış ve McCabe, bu anıyı şöyle anlatmıştır: “Dalí tüm olayı adeta bir tiyatroya çevirdi. Andy ise donup kalmıştı.” Warhol, birçok kişi tarafından Dalí’nin doğal haleflerinden biri olarak görülmüş, 20. yüzyılın en etkili sanatçılarından biri haline gelmiştir. Ancak mentor Dalí’nin aksine, Warhol gerçekten 1938 model, yaklaşık 1947’de shooting brake tarzına dönüştürülmüş bir Phantom’a sahip olmuştur.
1972 yılında, Warhol ve İsviçreli temsilcisi Bruno Bischofberger, Zürih’te bir antikacı dükkanının önünden geçerken, satışta olan bu sanat eseri aracı gördüler. Warhol, aracı hemen satın alıp New York’a göndermiştir. Araç, 1978 yılına kadar Warhol’a ait olmuş ve sonrasında arkadaşı ve menejeri Fred Hughes’a satılmıştır. Pop Art’ın kalıcı etkisine bir övgü olarak Rolls-Royce, Studio 54’ten kültürel ana akıma taşınan bu cesur tarzı yeniden yorumlaması için çağdaş bir sanatçıyla anlaşıp, Warhol’un mirasını yaşatmayı amaçlamıştır.
Her Phantom için bir sanat eseri; Charles Sykes ve Spirit of Ecstasy
Rolls-Royce’un en eski dönemlerine dayanan bu sanatsal iş birliği geleneği, markanın en kalıcı sembolünü bir sanatçının ustalıkla heykelleştirmesiyle başlamış ve dünyanın en ünlü, en çarpıcı yaratıcılarıyla devam etmiştir. 1911’den beri, Rolls-Royce araçları, dünyanın en tanınmış ve anlam yüklü heykeli Spirit of Ecstasy ile taçlandırılmaktadır. Bu ikonik sembol, yetenekli ve üretken sanatçı Charles Robinson Sykes tarafından yaratılmıştır.
Londra’daki Royal College of Art’ta burs kazandıktan sonra Sykes, 1902 yılında Beaulieu’nun 2. Baron’u John Douglas-Scott-Montagu tarafından The Car Illustrated dergisinin illüstrasyonlarını hazırlamak üzere işe alınmıştır. Montagu, daha sonra Sykes’tan Rolls-Royce Silver Ghost modellerini resmeden özel bir tablo serisi yapmasını istemiştir. Bu etkileyici eserler, Rolls-Royce’un ilk genel müdürü Claude “CJ” Johnson’ın dikkatini çekmiştir. Johnson, markanın 1910-11 kataloğu için Sykes’a Rolls-Royce araçlarının opera salonuna, golf sahasına ve somon avı yapılan nehir kıyıları gibi mekanlara geliş anlarını betimleyen altı özel yağlı boya tablo sipariş etmiştir.
Kısa bir süre sonra CJ, Rolls-Royce’un güçlü bir simgeye ihtiyaç duyduğuna karar vermiş ve Paris’te Louvre Müzesi’nde hayranlıkla incelediği etkileyici Yunan heykeli “Semadirek’in Kanatlı Zaferi”nden ilham alarak bir heykel tasarlamasını istemiştir. Sykes, bu heykelin görkeminden ilham almış ancak Rolls-Royce ile seyahat etmenin hissini daha iyi aktaracak, daha zarif ve ruhani bir figür yaratmayı amaçlamıştır. CJ, yeni çıkan bu ikonik tasarımdan çok etkilenmiş ve 1911 yılında Sykes’ı bu heykelciğin tek sanatçısı ve tedarikçisi olarak görevlendirmiştir. Bu tarihten itibaren Sykes, üretim ekibini bizzat denetlemiş ve 1928 yılında kızı Jo, onun yerine geçmiştir. Rolls-Royce, 1948’de üretimi kendi bünyesine alana kadar, her Phantom sahibi farkında olmadan bir Sykes orijinaline sahip olabilmiştir.
Günümüzde Rolls-Royce’daki çalışmalarıyla anılan Sykes, sanatçı olarak başarılı bir kariyere sahip olmuştur. Eserleri hala büyük bir saygınlığa sahiptir ve British Museum ile Londra’daki Victoria & Albert Müzesi gibi prestijli kurumsal koleksiyonlarında yer almaktadır.
Phantom: bir tuval ve katalizör
Phantom, ikinci yüzyıla adım atarken, sanatsal mirası her zamankinden daha anlamlı ve önemli hissedilmektedir. Yaratıcılar ve koleksiyoncular için Phantom, kişisel, zamansız ve anlam yüklü bir ifade biçimi sunmakta, aynı zamanda vizyoner düşünceler için ilham kaynağı olarak öne çıkmaktadır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
