Türkiye’de iktisadın taşıyıcı kolonlarından biri olarak kabul edilen otomotiv bölümü yeni bir periyoda hazırlanıyor… Avrupa Birliği’nin yeni güvenlik donanımı regülasyonu 7 Temmuz prestijiyle yürürlüğe giriyor.
TRT Haber’den Sertaç Aksan’ın Otomotiv Uzmanı Erol Şahin ile yapmış olduğu röportaj bu formda:
Bu kapsamda geçmişte opsiyonel olan ve kimileri önemli fiyatlar ödenerek satın alınan kimi sistemlerin sıfır araçlarda standart olması zarurî hale geliyor.
Haliyle elde kalan ve kelam konusu standartları taşımayan araçların akıbeti merak ediliyor. Hem yeni gelen kuralların neleri kapsadığını hem bu durumun sıfır ve ikinci el araba fiyatlarına mümkün tesirini Otomotiv Uzmanı Erol Şahin ile konuştuk…
GENEL GÜVENLİK YÖNETMELİĞİ NELERİ DEĞİŞTİRİYOR?
Sürecin dala tesirlerine geçmeden evvel mevcut durumla ilgili genel bir çerçeve çiziyor Şahin ve yeni yönetmeliğin ne manaya geldiğini anlatıyor… Bu yönetmeliğin aslında AB mevzuatına ahenk çerçevesinde Mayıs 2020’de hazırlandığı bilgisini paylaşıyor.
Temel olarak araçların genel güvenliği ve karayolu kullanıcıları ile yolcuların korunması temel sorun. Esasen belirlenen güvenlik ögelerine sahip olmayan araçların üretimine tip onayı verilmemesi bunun en büyük göstergesi. “Bu çalışmalar yapıldığında sürecin başlangıç tarihi olarak 7 Temmuz 2024 işaret edildi” diyor Şahin.
Peki, yönetmelikle neler değişiyor? Erol Şahin, standart olması mecburî kılınan sistemleri saymaya başlıyor. Acil durum frenleme asistanı, şoför yorgunluk algılama sistemi, alkol kilidi hazırlığı, kaza data kaydedicisi, ani frende otomatik yanan flaşörler, önden çarpmada yaya muhafazası için ‘safety glass’ özellikli ön cam bunlardan kimileri.
Akıllı sürat yardımı, yolun sürat limitine nazaran geri bildirim veren bir sürat sabitleme sistemi, şerit takip asistanı, geri görüş kamerası yahut art park uzaklık sensörü yeni periyodun olmazsa olmazları. Ayrıyeten, otobüsler ve kamyonlarda ise muhtemel kör noktaları daha uygun belirlemeye yönelik teknolojiler, yayalar yahut bisikletlilerle çarpışmaları önlemek için ikazlar ve lastik basıncı izleme sistemleri zarurî olacak.
AB YÖNETMELİĞİ ARABADA FİYATLARI DÜŞÜRÜR MÜ?
Elimizde yeni bir yönetmelik ve yeni bir tarih var. Haliyle sürecin nasıl ilerleyeceği ve bilhassa iç piyasanın nasıl şekilleneceğinin yanıtını arıyoruz. Natürel en çok merak edilen mevzu bu değişimin fiyatlara yansıması. Evvel işleyişe dair görüşlerini paylaşıyor Erol Şahin:
“Otomotiv bölümünde en çok baş karıştıran ve şaşkınlık yaratan nokta bu yönetmeliğin başlangıç tarihi ve ilerleyişi olacak. Zira birinci yönetmelikte 7 Temmuz prestijiyle stokta bulunan araçların satışı için adet hududu olmadan 12 aylık bir mühlet tanımlanmıştı. Akabinde Bakanlık tarafından bu husus değiştirildi ve tescil standardı getirildi. Bir evvelki yıl yani 2023 yılında ilgili markanın toplam satış adedinin yalnızca yüzde 10’u kadar aracı stokundan 7 Temmuz sonrası satabileceği belirtildi.
İşte burada sorun başlıyor zira Avrupa’dan gelen araçlar siparişten 2-3 ay, Asya’dan gelenler ise 4-5 ay evvel çıkan araçlar. Mayıs başında alınan kararla markaların elinde standart dışı on binlerce araç kalma durumu oluştu. Bu araçlar ülkeye gelecek lakin satışı mevcut tabloya nazaran mümkün olmayacak. Pekala pahası milyarlarca lirayı aşan bu araçlar ne olacak sorusu bugün prestijiyle karşılıksız kalıyor…”
SIFIR VE İKİNCİ EL ARABA FİYATLARI DÜŞECEK Mİ?
Otomotiv kesiminde mevzu ne olursa olsun en çok merak edilen konu yaşananların fiyatları nasıl etkileyeceği. Bayilerin elinde yeni yönetmelik standartlarına uymayan araçların ne olacağı sorusu kritik.
Erol Şahin, mevcut standartları karşılamayan stokların 7 Temmuz öncesi bitirilmesinin ehemmiyet kazandığını söylüyor. “Zaten son iki ayda yapılan kampanyalar da bunun işareti” dedikten sonra kelamlarını şöyle tamamlıyor:
“Bir tarafta 2-3 aylık devirde süratle daralan sıfır araç pazarı başka tarafta ise yeni güvenlik yönetmeliği nedenli satılamayacak sıfır araç stoku… Bu açmaz bir halde devam edecek…
İndirimler sonlu da olsa 6-7 aydır sakin olan 2. el araba pazarı üzerindeki baskıyı elbette artıracaktır. Lakin dediğimiz üzere sakin ve düşüşte olan pazarda fiyatlara ne derece tesiri olur bekleyip görmek gerek…
Öte yandan değişen yönetmelik çok pahalı sistemlerin araçta standart olmasını mecburî kılıyor. Bu güvenlik ekipmanlarının sıfır araç maliyetlerine tesirinin yaklaşık 1.000-2.000 avro ortasında olacağı görülüyor.
Bu da aslında vatandaşın 7 Temmuz sonrası güvenlik ekipmanları takılı araçları alabilmek için fark ödeyeceği manasına geliyor. Pekala, bu süreçte yeni bir araç alınır mı? Gereksinimi olan vatandaşlar için her vakit alım zamanı…”
