Elon Musk’ın X paylaşımı, Tesla’nın temel hedeflerinden biri olan sürdürülebilir bolluk kavramını değiştireceğini işaret ediyor. Şirketin şimdiye kadar sıkça vurgu yaptığı ifadeyi, daha neşeli bir tonla yeniden tanımlayacak olan bu değişiklik, “Bu ifade daha neşeli.” şeklinde tek bir cümleyle özetlendi. Görünüşe bakılırsa, bu yeni yaklaşım yalnızca bir kelime farkı değil; Tesla’nın geleceğini çizen ana söylemi de yeniden şekillendirmeyi amaçlıyor.
Tesla’nın “ana planı” ne anlatıyor? Business Insider’ın vurguladığı gibi, bu revizyon, yıl boyunca yayımlanan dördüncü ana plan belgesine atıf yapıyor. Belgedeki “sürdürülebilir bolluk” ifadesi sıkça geçmesine rağmen, bunun net bir tanımının olmadığını gösteriyor. Metinde en belirgin vurgu, Tesla’nın üretim kapasitesi ile otonom teknolojileri birleştirerek küresel refahı hızlandırmayı hedeflediği şeklinde sunuluyor; fakat bu hedef, kavramı netleştirmekten çok daha geniş ve tartışmalı bir çerçeve çiziyor.
Belirsizlik eleştirileri ve Musk’ın yanıtı Belge yayımlandığında eleştiri okları, ayrıntı eksikliği üzerinde yoğunlaştı. Tesla yatırımcısı olarak tanınan YouTuber Dave Lee, “Daha somut detaylar gerekiyor” görüşünü paylaştı. Musk ise kısa bir yanıt verdi: “Haklısın. Daha fazla detay ekleyeceğim.” Ancak “sürdürülebilir” gibi belli bir anlam çerçevesi olan bir kavramı “muhteşem” gibi belirsiz bir ifade ile değiştirmek, bu vaadin netleşip netleşmediğini sorgulatıyor.
İklim söyleminde dikkat çeken U dönüşü Bu değişimin, Musk’ın iklim değişikliği konusundaki geçmiş tutumlarıyla nasıl bir farklılık taşıdığı da gündemde. 2017’de Paris Anlaşması’ndan çekilme protestosunda görevinden ayrılan Musk, o dönemde iklim değişikliğini gerçek olarak tanımlamış ve iklim krizinin insanlık için en büyük tehditlerden biri olduğunu söylemişti. Aynı yıl Rolling Stone röportajında ise iklim değişikliğini var olan en büyük tehditlerden biri olarak nitelendirmişti. Tesla’nın varlık amacı olarak sürdürülebilir ulaşım ve enerji dönüşümünü hızlandırmayı görüyordu.
Öncelik değişti: Yapay zekâ ve ertelenen tehlike Şu anda Musk, iklim krizini daha acil bir sorun olarak görmekten uzaklaşıyor ve “hala zamanımız var; acele etmeye gerek yok” görüşünü savunuyor. Ona göre, ortamda karbondioksit oranı 1000 ppm’e ulaşınca gerçek tehlike başlıyor, fakat mevcut seviyelerle bile aşırı hava olayları milyonlarca insanı etkilemeye devam ediyor.
Geçmişin uyarısı: 50 milyon yıl önce Dünya Bilim insanları, yaklaşık 50 milyon yıl önce atmosferdeki CO₂’nin yaklaşık 1000 ppm civarında olduğuna işaret ediyor. O dönemde dünya 10 derece daha sıcak, bu da buzulları neredeyse yok etmiş ve deniz seviyesini bugün olduğundan birçok metre yukarı taşımıştı. Böyle bir iklimde, muhteşem araçlarla yolculuğun mümkün olması pek olası değildi.
Sürdürülebilir olmasa da “muhteşem” bir gelecek mi? Bugün halen dünyanın en zengin insanı, geleceğe dair büyük ve iddialı vaatler sunmaya devam ediyor. Ancak bu vaatlerin sürdürülebilir olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Gelecek “muhteşem” olabilir; ama bunun sürdürülebilir olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Bu yazı, Tesla kapı kolları krizine değinen bir anlatımı da hatırla: Elon Musk’ın yönlendirdiği vizyon, mevcut gerçeklikle uyumlu mu, zaman gösterecek.
