James Webb Uzay Teleskobu’ndan Önemli Bir Keşif
Galaksi Katili olarak adlandırılan süper kütleli bir kara deliğin keşfi, gökbilimcilerin dikkatini çekti. Bu kara deliğin, ev sahibi galaksisini “aç bırakarak” öldürdüğü gözlemlendi. Araştırmalar, bu durumun galaksilerde yeni yıldızların oluşumunu nasıl etkilediğini ortaya koyuyor.
Yeni Yıldızlar Oluşturamayan Galaksiler
Cambridge Üniversitesi öncülüğündeki uluslararası bir ekip, James Webb Uzay Teleskobu’nu kullanarak, Samanyolu Galaksisi ile benzer büyüklükteki bir galaksinin, süper kütleli kara deliğin gerekli yakıtı emmesi sonucu artık yeni yıldızlar oluşturamayacağını doğruladı. Veriler, bu süper kütleli kara deliklerin galaksilerde yıldız oluşumu için gerekli olan gazı yok ederek, galaksileri adeta “öldürdüğünü” ortaya koyuyor.
Büyük Patlama Sonrası Keşif
Keşfedilen galaksi, Büyük Patlama’dan yaklaşık iki milyar yıl sonra oluşmuş ve merkezinde süper kütleli bir kara deliğe sahip. Bu galaksi, “sönmüş” bir durumda olduğu için yeni yıldız oluşumu büyük ölçüde durmuş. Araştırma ekibinin ortak lideri Dr. Francesco D’Eugenio, “Önceki gözlemlerimize dayanarak, bu galaksinin yıldız oluşumunu durdurduğunu biliyorduk ve bunun kara delik ile ilişkili olduğunu tahmin ediyorduk. Ancak Webb’e kadar bu ilişkiyi netleştiremedik,” dedi.
Pablo’nun Galaksisi
Bu galaksi, resmi adı GS-10578 olan ancak gözlemci bilim insanı Pablo’dan esinlenerek “Pablo’nun Galaksisi” olarak adlandırılıyor. Yaklaşık olarak Güneş’in 200 milyar katı kütleye sahip olan bu galaksideki yıldızların çoğu, 12,5 ile 11,5 milyar yıl önce oluşmuş durumda. Çalışmanın diğer ortak yazarı Profesör Roberto Maiolino, “Evrenin bu kadar erken döneminde bu kadar büyük bir ‘ölü’ galaksi görmek ilginç. Yıldız oluşumunu durduran süreç hızlı gerçekleşmiş olmalı,” diyerek bu durumu değerlendirdi.
Büyük Miktarda Gaz Fırlatma
James Webb Teleskobu ile yapılan gözlemler, galaksinin saniyede bin kilometre hızla büyük miktarda gaz dışarı attığını gösteriyor. Bu yüksek hız, gazın galaksinin kütle çekiminden kurtulmasını sağlıyor. Ekip, kara deliğin galaksinin dışına büyük miktarda gaz fırlattığını ve bunun da yeni yıldızların oluşumunu engellediğini tespit etti.
Kara Deliğin Etkisi
D’Eugenio, “Bu galaksiyi öldüren kara delik. Galaksiye gerekli olan ‘gıdayı’ keserek yıldız oluşumunu engelliyor,” şeklinde açıklama yaptı. Bu yeni keşif, kara deliklerin galaksiler üzerindeki etkisini daha net bir şekilde ortaya koyarken, bilim dünyası kara deliklerin galaksilerde yıldız oluşumunu nasıl durdurduğunu anlamada önemli bir adım daha atmış oldu.
Gelecek Gözlemler
Araştırmacılar, Atacama Büyük Milimetre/Milimetrealtı Dizisi (ALMA) ile yapacakları yeni gözlemlerin, galakside hala yıldız oluşumu için gerekli olan gazın gizlenip gizlenmediğini ve süper kütleli kara deliğin galaksi çevresinde nasıl bir etkiye sahip olduğunu netleştirmesini bekliyorlar.
