ABD Başkanı Donald Trump, Japon otomobil ithalatı ve diğer ürünlere yönelik gümrük vergilerinin düşürülmesi hakkında 4 Eylül’de önemli bir kararname imzaladı. Bu karar ile Japonya’nın ihracata dayalı ekonomisine bir nebze olsun rahatlama gelmiş oldu. Aylar süren müzakerelerin ardından gerçekleşen bu anlaşma, temmuzdaki açıklamanın ardından Japon otomotiv sektöründeki belirsizlikleri azaltarak, Japonya’nın ABD projelerine toplamda 550 milyar dolarlık yatırım yapacağına dair onayı da içeriyor.
Japon otomobillerine uygulanan gümrük vergisi, mevcut yüzde 27,5’ten yüzde 15’e indirilmiş durumda. Bu indirim, kararın resmî olarak yayımlanmasından yedi gün sonra yürürlüğe girecek. GERİYE DÖNÜK OLARAK GEÇERLİ olan bu düzenleme, halihazırda daha yüksek gümrük vergisine tabi olan sığır eti gibi ürünlere eklenmeyecek ve daha önce yüzde 15’in altında gümrük vergisine tabi olan ürünlerin vergi oranları, %15’e ayarlanacaktır. Bu indirim, 7 Ağustos tarihine kadar geriye dönük olarak da geçerli olacak. Ayrıca, ticari uçaklar ve bu uçakların parçaları için gümrük vergisi uygulanmayacağı taahhüt edildi.
Japonya’nın baş ticaret müzakerecisi Ryosei Akazawa, Tokyo’daki milletvekillerini hayal kırıklığına uğratan üzücü sürecin ardından sosyal medya platformu X’te “Sonunda” ifadesini paylaştı. Washington’da gazetecilere açıklamalarda bulunan Akazawa, bu yürütme emrini “22 Temmuz’da varılan anlaşmanın kayda değer bir şekilde uygulanması” olarak yorumladı.
ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick de Akazawa ile yaptığı bir görüşme sonrası X’te yayımladığı bir videoda, bu emrin “olağanüstü, tarihi bir anlaşmayı hayata geçirdiğini” vurguladı. Trump’ın küresel gönderimlere uyguladığı vergi, Japonya’nın ihracatını olumsuz etkileyerek Japon otomobil üreticilerine büyük bir darbe indirmiştir.
TOYOTA’DAN AÇIKLAMA Toyota, uygulanan gümrük vergilerinden dolayı yaklaşık 10 milyar dolarlık bir kayıp yaşadığını belirtti ve Trump’ın Japonya ile ticaret anlaşması yapma çabalarını olumlu bir şekilde değerlendirdi. Şirkete ait açıklamada, “Toyota’nın ABD’de satışa sunduğu araçların yaklaşık yüzde 80’i Kuzey Amerika’da üretiliyor. Ancak bu çerçeve, çok ihtiyaç duyulan netliği sağlıyor” denildi.
Yarış halindeki Güney Kore, Hyundai Motor ve Kia gibi otomobil üreticilerinin ABD’ye gerçekleştirdiği ithalatlara uygulanan gümrük vergisinin yüzde 25’ten yüzde 15’e düşürülmesi için ABD ile benzer bir ticaret anlaşması üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Bir Güney Koreli ticaret yetkilisi, ülkesinin Japonya ile ilgili olan bu başkanlık kararnamesinin olası etkilerini değerlendirdiğini açıkladı. Cuma günü, Japon otomobil üreticilerinin hisseleri hafif bir artış gösterirken, Güney Kore’deki hisselerde ise hafif bir düşüş görüldü.
MİLYARLARCA DOLARLIK ANLAŞMALAR Trump’ın 4 Eylül’de yayımladığı emirde, Japonya’nın “ABD’den pirinç alımlarını %75 oranında artırmasını,… mısır, soya fasulyesi, gübre, biyoetanol (sürdürülebilir havacılık yakıtı dahil) gibi ABD tarım ürünlerini yıllık toplam 8 milyar dolarlık bir hacimde satın almak için çalışmakta olduğunu” ifade etti. 4 Eylül’de yayımlanan başka bir ortak açıklamada, Japonya’nın 100 adet Boeing uçağı satın alacağı, ABD savunma ekipmanlarının yıllık alımını “milyarlarca dolar” artıracağı ve yeni bir Alaska sıvılaştırılmış doğalgaz alım anlaşmasının gündemde olduğu belirtilmiştir.
Ortak açıklamada, ABD’nin beşinci en büyük ticaret ortağının, Washington tarafından yürütülen tüm müzakerelerde çipler ve ilaçlar için en düşük gümrük vergisi oranından yararlanacağı taahhüt edildi. İki ülke arasındaki karşılıklı ticaretin 2024 yılında yaklaşık 230 milyar dolara ulaşması bekleniyor; Japonya’nın bu süreçte yaklaşık 70 milyar dolarlık bir ticaret fazlası vermesi öngörülüyor.
TRUMP’IN ŞARTLARI Trump’ın 4 Eylül’deki yürütme emrinde, Japon hükümetinin ABD hükümetinin belirleyeceği projelere 550 milyar dolarlık yatırım yapmayı kabul ettiği açıkça yer aldı. Japonya’nın devlet bankalarından sağlanacak olan bu yatırım, kredi ve garanti biçiminde olacak ve temmuz ayında imzalanan ticaret anlaşmasının bir parçası olarak değerlendirilecektir. İki hükümet arasındaki 4 Eylül tarihli mutabakat zaptında, bu yatırım paketinin, Trump’ın görev süresinin sona ereceği Ocak 2029’a kadar çipler, metaller, ilaçlar, enerji ve gemi inşası gibi kritik sektörlere odaklanacağı ifade edilmiştir.
Yatırımlardan elde edilecek serbest nakit akışının, belirlenen miktara ulaşana kadar ikiye bölüneceği ve ardından %90’ının ABD’ye aktarılacağı belirtilmiştir.
