İthalatta Ek Gümrük Vergisi Uygulamasına Ait Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı.
Buna göre, Ticaret Bakanlığı, yerli üretimin iç pazardaki hissesinin yükseltilmesi ve korunması ile yurt içine yatırımların özendirilmesi emeliyle Çin menşeli akaryakıtlı ve hibrit binek arabalara ithalat kıymetinin yüzde 40’ı yahut 7 bin dolar/adetin yüksek olanı halinde ek gümrük vergisi uygulanmasına karar vermişti.
Kararın akabinde Çin otomotiv markalarının Türkiye’deki pazar hissesi ve yatırım durumu gündeme geldi. Türkiye otomotiv pazarında hem adet hem de pazar hissesi açısından pozisyonunu her geçen gün güçlendiren Çin markaları, yatırım konusunda “sessizliğini” korudu.
Sıklıkla “Türkiye’yi Avrupa’ya açılan bir kapı” olarak gördüklerini lisana getiren Çin markalarının, Türkiye’de üretim yapıp yapmayacağı sık sık gündeme gelmiş lakin yatırım konusunda bir adım atılmamıştı.
Uzmanlar, Çin’in Türkiye’nin dış ticaret açığında değerli bir role sahip olduğunu ve otomotiv dalının de bu açıktaki en kıymetli bölümlerden biri pozisyonunda bulunduğunu belirtiyor.
AA muhabirinin Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) bilgilerinden derlediği bilgilere nazaran, yılın birinci beş aylık devrinde araba ve hafif ticari araç satışları yüzde 6 artış gösterdi. Böylelikle mayıs sonu prestijiyle toplamda 471 bin 743 adet sıfır araç satışı oldu.
Otomobil satışları, kelam konusu devirde yüzde 10,25 artışla 375 bin 97 olurken, hafif ticari araç satışları ise yüzde 7,9 azalışla 96 bin 646 adet olarak kayıtlara geçti.
ODMD LİSTESİNDE ÇİN MENŞELİ MARKA SAYISI 12’YE YÜKSELECEK
ODMD listesine yeni Çin firmalarının da dahil olmasıyla pazardaki toplam marka sayısı 54’e ulaştı.
Son periyotta Çin markalarının Türkiye’ye ilgisinde besbelli bir artış gözlenirken, bu durum pazara giren firma sayısına da yansıdı.
Türkiye otomotiv pazarında Skywell, MG, Chery, Leapmotor, Seres, Maxus, Hongqi, DFSK, BYD ve NETA ile 10 Çin menşeli marka bulunuyor. Bu listeye yakın vakitte SWM ve Jaecoo markalarının da eklenmesiyle Çin menşeli marka sayısının 12’ye yükselmesi bekleniyor.
DFSK ve Chery içten yanmalı motora sahip arabaları Türkiye pazarında satışa sunarken, MG hem elektrikli hem içten yanmalı, öbür markalar da elektrikli modelleriyle uzunluk gösteriyor. Lüks segment araba satan Voyah ise ODMD’de listelenmiyor. Ayrıyeten DFSK ve Maxus markaları hafif ticari araç satışı da yapıyor.
ÇİN MARKALARININ TÜRKİYE PAZARINDAN ALDIĞI PAY
Çin otomotiv firmalarının Türkiye’deki toplam satışları (otomobil ve hafif ticari) yılın birinci 5 ayında 38 bin 395’e, otomotiv pazarından aldıkları hisse da yüzde 8,13’e ulaştı.
Çin markaları ortasında DFSK ve Maxus’un ticari araç satışı da bulunuyor. Bu iki markanın hafif ticari satışları hariç tutularak yalnızca araba özelinde bakıldığında Çin markalarının satış sayısı 38 bin 19’a, pazar hissesi ise yüzde 10,13’e yükseldi.
EN FAZLA SATIŞ YAPAN ÇİN MARKALARI
Çin otomotiv firmalarının Türkiye’de ocak-mayıs periyodundaki satış sayılarına bakıldığında, Chery 26 bin 990 satışla birinci sırada yer aldı. 9 bin 478 satış sayısına ulaşan MG ikinci, 1065 satış yapan BYD de üçüncü oldu.
DFSK, araba ve hafif ticari olmak üzere 346 satışla dördüncü, Maxus 190 satışla beşinci sırada konumlandı.
ŞUBAT 2023’TE SATIŞ SAYISI 1000’İN ALTINDA KALMIŞTI
Chery ve birtakım Çin markalarının satışa şimdi başlamadığı geçen yılın şubat ayına bakıldığında, Çin markalarının toplam satışları 1000 adedin altında kalmıştı. 2023’ün tamamında ise Çin markaları, toplam 967 bin 341 adetlik Türkiye araba pazarında, 59 bin 97 satışla yüzde 6,10 hisseye ulaşmıştı.
Böylece, Çin markalarının hem satış sayısı hem de pazar hissesi açısından Türkiye pazarındaki pozisyonlarını güçlendirdiği görüldü.
İTHAL ARAÇLAR ORTASINDA ÇİN MARKALARININ HİSSESİ YÜZDE 11,69 SEVİYESİNDE
Diğer yandan, ocak-mayıs devrinde 471 bin 743 adetlik toplam pazarda yerli araç satışları 146 bin 727, ithal araç satışları ise 325 bin 16 adet oldu. Böylelikle toplam pazarın yüzde 68,89’u ithal araçlardan oluştu.
İthal araçlar ortasında ise Çin markalarının hissesi, yüzde 11,69 düzeyinde kayıtlara geçti.
TÜRK OTOMOTİV BÖLÜMÜ ÇİNLİLERDEN İTHALAT DEĞİL, YATIRIM BEKLİYOR
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, nisan ayındaki son OSD toplantısında, Çinlilerin Türkiye’ye ithalat değil, yatırım yapmaları gerektiğini söz etmişti.
Eroldu, evvelki açıklamalarında da Türkiye açısından bakıldığı vakit, Çin’in otomotiv sanayi dışında ülke içinde ticaret istikrarı açısından da bir sorun teşkil ettiğini, Çin’den gelen elektrikli arabalara ait uygulanan kimi kuralların içten yanmalı araçlar için de uygulanması gerektiğini belirtmiş ve şu tabirleri kullanmıştı:
“Bizim açıkçası ülke sanayine, sadece otomotiv değil, öbür endüstrilerle birlikte yaratacağı bir risk olarak görüyoruz bu durumu. Bu da bizce 2024 yılında yönetilmesi gereken bir öteki mevzu zira sadece elektrikli otomobillere konulan birtakım uygulamalarla Çin ithalatının Türkiye’nin dış ticaret istikrarına verdiği hasarı halletmek mümkün olmayacak üzere duruyor. Biz Çinli araçlara otomotiv sanayi olarak karşı değiliz fakat gelip yatırım yapmaları lazım. Yani biz de Çinlileri yatırım yapmaya davet ediyoruz ki aslında Bakanlığın da bu istikamette yaptığı çalışmalar var. Çinli yatırımcıların gelip Türkiye’de yatırım yapmaları lazım. Otomotiv sanayi olarak rekabeti olumlu buluyoruz ancak sırf ithalatla bu pazarın kaybedilmesi yanlışsız bir şey değil.”
