Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD), otomotiv sektörünü tedarik sanayi özelinde detaylı bir anket çalışması ile ele aldı. Bu kapsamda gerçekleştirilen Rekabetçilik Anketi, otomotiv tedarik sanayisinin son iki yılda karşılaştığı en büyük zorlukları ön plana çıkardı. Anket sonuçlarına göre, sektörün en önemli sorunu, katılımcıların %92’sinin belirttiği üzere yüksek iş gücü maliyetleri oldu. Bunun yanı sıra, %82,22 oranıyla baskılanan döviz kurları ve %46,67 oranında faiz yükü/krediye erişim zorluğu da tedarik sanayini tehdit eden diğer önemli unsurlar arasında yer aldı.
ÖZEL TEŞVİK OLMAZSA REKABET EDEMEYİZ
TAYSAD Yönetim Kurulu Başkanı Yakup Birinci, yerli tedarik sanayisinin rekabet gücünü tehdit eden başlıca sorunların oldukça net olduğunu vurguladı. “Hızla artan maliyetler, döviz kuru politikaları ve finansmana erişimde yaşanan zorluklar, sektörümüz için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Her 4 firmadan 3’ü yatırım yapmaktan kaçınıyor. Otomotiv tedarik sanayinin yükünü hafifletecek şekilde finansman desteklerinin sadeleştirilmesi, nitelikli istihdam için SGK ve vergi teşviklerinin artırılması, verimlilik ve dijitalleşme yatırımlarına özel desteklerin sağlanması şart” dedi.
ÇİNLİLER BÜYÜK TEHDİT
Yakup Birinci, ayrıca orta ve uzun vadeli yapısal tehditlerin de gündemde olduğunu belirtti. Çin’den yapılan ithalatın son yıllarda hızla artış göstermesi, tedarik sanayisi için büyük bir tehdit oluşturuyor. “GTIP 8708 başlığı altında, yani motorlu taşıtlar için parça ve aksesuarlar kategorisinde, Çin’den ithalatın son 5 yılda %156 arttığını gözlemliyoruz. Metal dökümden parçalarda ise Çin’in payı son 3 yılda %175 artış göstermiştir. Bu durum, uzun vadede üretimin ithalata bağımlı hale gelmesine, yerli tedarikçilerin zayıflamasına ve sanayimizin dışa açıklığının kritik seviyelere ulaşmasına neden olabilir” ifadelerini kullandı.
İSTİHDAM %10 DARALDI
Ankete katılan firmaların %64’ü, tedarik sanayisinde istihdamda %10’dan fazla bir daralma yaşandığını bildirdi. Son 12 ayda istihdamında daralma yaşamadığını belirtenlerin oranı ise yalnızca %31,56’da kaldı.
KAPASİTE KULLANIMI %70’İN ALTINA KADAR GERİLEDİ
- “2024’te üretim kapasite kullanım oranınız ne oldu?” sorusuna yanıt verenlerin %35’inin kapasite kullanım oranının %70’in altında kaldığı görüldü. Bu durum, sektördeki üretim verimliliğini endişe verici bir seviyeye getirmiştir.
- Ankete göre, 2025 yılında kapasite artışı yatırımı planlamayan firmaların oranı %64 olarak tespit edilirken, kararsızlarla birlikte bu oranın %74 seviyesine yükselmesi dikkat çekti. Bu durum, gelecekteki büyüme beklentileri açısından olumsuz bir tablo çizmektedir.
- Ankete yanıt veren firmaların %44’ü, son 1 yılda yeni proje kazanımında düşüş yaşadığını belirtirken, yeni projelerinde artış yaşadığını ifade edenlerin oranı ise %25,78 seviyesinde kaldı.
YATIRIMCI ÇİN VE HİNDİSTAN’A GİTTİ
- Verilere göre, kaybedilen projelerin büyük bir kısmı Çin’e yöneldi. Hindistan ise ikinci sırada yer alıyor. Bu durum, Türkiye’deki kapasite artışının yavaşlaması ve yatırım rotalarının yurt dışına kayması açısından endişe verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
