Sürüngenlerin İşitme Yetenekleri Üzerine Yeni Bulgular
Pek çok sürüngen, havada hareket eden ses dalgalarını duymakta yetersizdir. Bu canlılar, genellikle yerdeki titreşimleri hissederek çevrelerini algılarlar. Ancak, geçen yıl gerçekleştirilen bir araştırma, bazı yılan türlerinin havadaki sesleri ve insanların çığlıklarını duyabildiğini ortaya koymuştur.
O Kertenkele Türü Sesleri İşitebiliyor
Independent Türkçe’nin aktardığına göre, kertenkeleler arasında yer alan gekkolar, havada yayılan sesleri duyabilme yeteneğine sahiptir. Bu hayvanların iç kulağındaki özel bir kesecik, onların dengelerini korumada önemli bir rol oynar. 4 Ekim’de Current Biology dergisinde yayımlanan bir çalışmada, bu keseciğin gekkoların düşük frekansta sesleri tespit etmesine yardımcı olduğu bulunmuştur. Bilim insanları, bu yeteneği sürüngenlerin çevrelerine dair algılarını şekillendiren bir “altıncı his” olarak tanımlamaktadır.
Maryland Üniversitesi’nden araştırmacılar, Gekko gecko türündeki kertenkeleleri laboratuvar ortamında çeşitli uyarıcılara maruz bıraktı. Bu süreçte, iç kulaktaki keseciğin verdiği tepkiler gözlemlendi. Keseciğin 50 ila 200 Hz aralığındaki sesleri algıladığını belirten araştırmacılar, bu frekansın gekkoların kulaklarıyla duyduğu seslerin çok altında kaldığını ifade etmektedir. Bu durum, keseciğin işitme sistemini destekleyen özel bir işlevi olduğunu göstermektedir.
Makalenin ortak yazarı, biyolog Catherine Carr, “Kulak, bildiğimiz anlamda havadaki sesleri duyuyor. Ancak genellikle denge ile ilişkilendirdiğimiz bu eski iç yol, gekkoların yer veya su gibi ortamlardan geçen titreşimleri algılamasına olanak tanıyor,” demektedir. İç kulaktaki bu yapının, balıklar ve amfibilerde de bulunduğunu belirten Carr, bulguların kara ve su ortamında yaşayan hayvanların işitme sistemlerinin evrimine dair önemli ipuçları sunduğunu ekliyor.
Ekibin ayrıca, bu yeni çalışmanın, işitme yetenekleri gelişmemiş olduğu düşünülen diğer hayvanların iletişim yolları hakkında yeni bilgiler edinilmesine olanak tanıyabileceği görüşündedir. Duyma yeteneği olmadığı sanılan diğer sürüngenlerin de benzer bir mekanizma ile çevrelerini algıladıkları düşünülmektedir. Bu araştırma doğrudan insanların işitme sistemiyle ilgili olmasa da, bilim insanları arasında bazı benzerliklerin mevcut olduğuna dair bir inanç bulunmaktadır.
Carr, “Bir rock konserinde olduğunuzu hayal edin,” diyerek durumu açıklamaktadır: “Gürültü nedeniyle başınız ve tüm vücudunuz titreşir. Müziği sadece duymakla kalmaz, aynı zamanda hissedersiniz.” Bu his, insanlardaki vestibüler sistemin, yüksek sesli konserlerde uyarılabileceğini ve dolayısıyla işitme ile denge duyularının birbirine yakın bir bağlantısı olduğunu göstermektedir.
İç kulaktaki organları içeren vestibüler sistem, denge duygusunun korunmasını sağlamaktadır. Araştırmacılar, elde edilen bulguların memelilerin işitme sistemleri ile ilgili çalışmalara önemli katkılarda bulunmasını ummaktadır. Makalenin ortak yazarı Dawei Han, “Bu araştırmanın sonuçları, sürüngenler dünyasının ötesine uzanıyor,” ifadelerini kullanmaktadır: “Bu gizli mekanizmaları gün yüzüne çıkardıkça, hayvanların çevrelerini nasıl algıladığı ve etkileşime girdiği konusunda daha derin ve detaylı bir anlayışa sahip oluyoruz. Aynı zamanda, kendi duyusal deneyimlerimize dair de yeni bilgiler edinme fırsatı buluyoruz.”
