Yapay zeka teknolojileri, günlük yaşamın pek çok alanında güçlü bir şekilde etkili olurken, araç ve ev tamiratı gibi geleneksel olarak uzmanlık gerektiren işler de bu dönüşümden payını almaya başladı. Son yapılan araştırmalar, araç sahipleriyle ev kullanıcılarının büyük bir kısmının arızalara veya bozukluklara ilk olarak yapay zeka destekli çözümleri tercih ettiğini ortaya koyuyor. Bu yeni yaklaşım, beklenenden daha doğru ve güvenilir teknik önerilerle pratikliği bir araya getiriyor.
Birleşik Krallık’ın en büyük araç geri dönüşüm firmalarından Scrap Car Comparison tarafından gerçekleştirilen çalışmada, üç farklı yapay zeka sistemi farklı senaryolar üzerinde sınandı. OpenAI’nin ChatGPT’si, Google AI Overview ve Microsoft’un Copilot sistemi test edildi. Gerçek hayata yakın durumlar üzerinden sorular yöneltilerek, yanıtların güvenliği, yasal uygunluk ve teknik doğruluk bakımından değerlendirilmesi sağlandı. Tüm sistemlerin verdiği cevaplar genelde dengeliydi ve herhangi bir tehlike oluşturmayan sorumlu bir dil kullanıldı. Özellikle ChatGPT’nin yanıtlarının kapsamlılığı, karar verme aşamasında detaylı bağlam sunmasıyla öne çıktı. Google AI kısa ve net bilgiler sağlarken, Copilot ise daha çok sohbet tarzında yanıtlar verdi.
Testlerde 2010 model bir Renault Clio kullanıldı ve aracın debriyaj ile klima sisteminde sorunlar olduğu söylendi. Ayrıca, aracın muayeneden geçip geçmediği ve motor uyarı lambasının dikkate alınması gibi çeşitli sorular da yöneltildi. ChatGPT’nin, bu tür çok değişkenli ve karmaşık durumlar için daha analitik ve detaylı cevaplar verdiği dikkat çekti. Elbette, uzmanlar yapay zekanın herhangi bir arıza veya tamir önerisinin profesyonel bir mekanik incelemenin yerini alamayacağını vurguluyor. Özellikle, kendin yap tamirlerde, yeterli bilgi ve ekipman olmadan hareket edilmemesi gerektiği konusunda uyarılar söz konusu.
Sürücülerin Yüzde 56’sı Yapay Zekayı Destekliyor
ABD’de gerçekleştirilen ve 1.000 araç sahibiyle yapılan bir araştırma, bu eğilimin oldukça yaygın hale geldiğine işaret ediyor. Katılımcıların %56’sı, araç bakımı ve onarımı konusunda yapay zeka sohbet botlarına başvuruyor. En sık sorulan konular arasında yüzde 30 ile gösterge panelindeki uyarı ışıkları ve hata kodlarının yorumlanması yer alıyor. Bunun ardından, yüzde 29 ile yağ ve hava filtresi değişimi gibi rutin bakım işlemleri geliyor. Kuşaklar arasında farklılıklar dikkat çekiyor; Z kuşağının neredeyse yarısı yapay zekadan yardım alırken, X kuşağı ve Baby Boomer’lar bu oranlarda daha düşük kalıyor. Ayrıca, kullanıcıların %43’ü özellikle ChatGPT’yi parça montajında ve onarım süreçlerinde aktif şekilde kullanıyor.
Yapay Zekanın Başarı Oranı ve Riskleri
Yapay zeka destekli tamir süreçlerinin başarı oranı etkileyici seviyede. Katılımcıların %64’ü AI yardımıyla sorunlarını çözdüklerini bildiriyor. Bu kişilerin yaklaşık üçte biri, ilk denemede başarılı olurken, diğerleri birkaç deneme sonunda nihai çözüme ulaşmış durumda. Ancak, %17’lik bir bölüm, verdiği tavsiyelerin işe yaramadığını ve başka yöntemlere başvurmak zorunda kaldığını belirtiyor. Bu da gösteriyor ki, en popüler seçenek yine bir ustaya gitmek oluyor ve maliyet açısından yapay zeka kullanımı, ortalama 115 dolar tasarruf sağlıyor. Bazı kullanıcılar ise, servis yerine yapay zeka yönlendirmeleriyle 1.000 doların üzerinde tasarruf ettiklerini ifade ediyor.
Ev İçi Tamiratlarda Yapay Zeka Etkisi
Yapay zekanın yaşamımızdaki etkisi, sadece araçlarla sınırlı kalmıyor. Sigorta şirketi Aviva’nın yaptığı araştırmaya göre, katılımcıların %50’si, ev içi basit işlerde—örneğin çerçeve asma ya da ampul değiştirme— yapay zekayı kullanıyor. Özellikle Z kuşağı bu konuda oldukça istekli; yüzde 76 oranında yapay zekadan yardım alan var. Lavabo gideri açma, radyatör havasını alma ya da mobilya montajı gibi işlemler en çok tercih edilen uygulamalar arasında yer alıyor. Çoğu kullanıcı, bu işleri başarıyla tamamladığını belirtirken, bazıları hatalı uygulamalar sonunda ek masraflarla karşılaşıyor ve ortalama 250-499 sterlin arasında ek gider yapıyor.
Uzmanlar ve Yapay Zeka ile Tamir İşleri
Uzmanlar, özellikle gaz ve elektrik bağlantılı işler söz konusu olduğunda dikkatli olunması gerektiğine işaret ediyor. Yapay zeka, tamir işlerinde bir rehberlik sağlasa da, doğru araç-gereç ve güvenlik önlemi alınmadan hareket edilmemeli. Mevcut verilere göre, yapay zekanın ustaların yerini tam anlamıyla almadığı, ancak karar desteği ile kullanıcıların işlerini kolaylaştırdığı görülüyor. İlk teşhis ve hızlı bilgi erişim, maliyet ve zaman açısından önemli avantajlar sunuyor. Çözüm için kullanıcıların kendi tespiti yapması, usta açısından da işleri kolaylaştırıyor. Bu alandaki şirketlere göre, altyapı ve tamirat sektöründe yapay zekanın tehdit olmayacağı düşünülüyor çünkü, bazı beceriler ve el yatkınlığı gerektiren işlemler, bilinçli ve deneyimli kişiler tarafından yapılmaya devam edecek. Nvidia CEO’su Jensen Huang, tesisatçılık gibi mesleklerin şu an iyi kazandırdığını belirtiyor ve altyapı çalışanlarının yüksek maaşlar alabileceğine dikkat çekiyor.
Eşyaların bozulması halinde, yapay zekaya danışma alışkanlığı, henüz çok geniş bir kitle arasında yaygın değil. Anket sonuçlarına göre, katılımcıların sadece küçük bir bölümü yapay zeka çözümlerini tercih ediyor. Yine de, kullanıcıların büyük çoğunluğu profesyonel bir tamirciye gitmeyi tercih ediyor ve bu da, yapay zekanın tamir ve zanaat alanında henüz tamamen yaygın veya tek başına yeterli olmadığını gösteriyor.
