Diyetisyen ve Yaşam Koçu Tuğba Yaprak konu ile ilgili bilgiler verdi. Antik çağlardan beri mantarlar birçok hastalık için yiyecek ve ilaç olarak kullanılmıştır. Dünyada yaklaşık olarak 5000 mantar türü vardır. En çok üretilen mantar türü ise Agaricus bisporus’tur. Bu tür, Türkiye’de yaygın olarak yetiştirilen ve satılan beyaz şapkalı bir kültür mantarıdır. Son dönemlerde yapılan bilimsel araştırmalar da mantarlardan elde edilen bileşenlerin tedavi edici (terapötik) etkileri olduğu tespit edilmiştir. Bunlar;
- Bağışıklık sistemini güçlendirip, sağlığı koruyabilmektedir.
- İçerdiği selenyum minerali sayesinde antienflamatuvar ve antikanser etkisi vardır.
- Beta-glukan kaynağıdır, bu sayede kolestrolün ve trigliserit seviyelerini düşürülmesine yardımcı olur.
- D vitamini içeren nadir bitkisel besinlerdendir.
- İyi bir antioksidan kaynağıdır. Antioksidan etkisiyle beyin ve cilt sağlığına korumaya yardımcı olur. En çok antioksidan etkiye sahip mantarlar beyaz mantar türüdür.
- İçeriğindeki bakır minerali sayesinde anemi, halsizlik ve kemik hastalıklarının oluşma riskini azaltmaktadır.
- Mantarda bulunan kolin adı verilen bir maddenin uyku, hafıza ve öğrenmeyi güçlendirmeye yardımcı etkisi bulunmaktadır.
- Diyabet tanısı olan bireylerde, kan şekeri seviyelerini düşürmeye ve insülin direncini arttırmaya yardımcıdır.
MANTARIN KALORİSİ VE BESİN DEĞERİ
Beslenme açısından değerlendirildiğinde, düşük kalori içeriğinin yanı sıra esansiyel amino asitler, karbonhidratlar, lif, önemli vitamin (A, B, C, D, K) ve mineraller (demir, fosfor,selenyum, çinko, kalsiyum, bakır, magnezyum, potasyum) açısından da zengindir.
Özellikle B vitamini açısından zengindirler; Riboflavin (B2), Folat (B9), Tiamin (B1), Pantotenik asit (B5), Niasin (B3)
100 gr kültür mantarı için ise belirtilen besin değerleri;
- Kalori: 21 kcal
- Protein: 3 gr
- Karbonhidrat: 3 gr
- Lif:1 gr
- Yağ : 0 gr
MANTAR TÜKETİMİNİN KANSER ÜZERİNE ETKİSİ
Günümüzde mantarlar çeşitli hastalıkların önlenmesi ve tedavisi için takviye edici besin olarak kullanılmaktadır. Özellikle de kanser hastaları için en çok tavsiye edilen takviye edici besindir. Çünkü mantarların bağışıklık sistemini düzenleyen ve tümör oluşumunu engelleyici bir etkisi bulunmaktadır. Son yıllarda belirli mantar türlerinin kanser üzerindeki olumlu etkisi giderek daha fazla yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır. Mantar türleri, immünomodülatör özelliklerinden dolayı kanser önleyici etkilerini gösterirler. Mantarın bu özelliğini sağlayan bileşenlerin başında polisakkaritler ve Beta-glukan gelmektedir. Aynı zaman da kanser hastası olup kemoterapi alan bireylerde de kemoterapinin yan etkilerinin azalmasına da yardımcı olmaktadır. Bu yan etkilerin en başında bulantı, kansızlık ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gelmektedir. Aynı zamanda içerisinde bulunan Konjuge linoleik asit sayesinde meme ve prostat kanserine karşıda yararlı etki gösterebilmektedir. Fitobesin içeriği yüksek olan mantarların yararlı etkilerinin yanı sıra, oldukça az sayıda yan etkiye sahiptir ve vücut tarafından kolaylıkla tolere edilebilmektedirler. Kanser üzerindeki en etkili mantar türü ise kırmızı reishi mantarıdır. Bu mantar türü bağışıklık sistemindeki makrofaj hücrelerinin kanserle savaşmasına yardımcı olmaktadır. Düzenli tüketiminden sonra insan vücudundaki anti-kanser etkisi olan maddelere de yardımcı olmaktadır.
MANTARIN YAN ETKİLERİ
Mantarlar geniş bir ailedir ve bazı türleri ise zehirli olabilmektedir. Bu türlere dikkat edilmesi gerekmektedir aksi taktirde ölüme ve zehirlenmelere yol açabilir. Bu yüzden bilinmeyen mantar türlerinin asla tüketilmemesi gerekmektedir.
