Fren pedalına basıldığı anda harekete geçen ve fren sisteminin en ağır işini üstlenen kısım fren balatasıdır. Durmak istediğiniz zaman aracın fren pedalına bastığınızda mekanik kısımda harekete geçen balata, tekerlerin dönüşünü yavaşlatır. Dolayısıyla aracın durmasını sağlar. Bu açıdan bakıldığı zaman aracın en önemli aksamlarından biridir. Bu yüzden de bakım ve kontrollerinin düzenli yapılması önem arz ediyor. Kaliteli bir bakım için de hangi fren balatasını kullandığınızı bilmeniz gerekiyor.
Fren Balata Çeşitleri
Fren balata çeşitleri içeriğine göre üçe ayrılıyor. İlk başlarda asbestten üretilen fren balataları uzun yıllar kullanıyordu. Fakat ısıya maksimum düzeyde dayanıklılık sağlayan bu madde, doğaya da zararlı gazlar bırakıyordu. Bu yüzden insan sağlığını ve doğayı korumak adına farklı fren balatası çeşitleri geliştirilmiştir.
Organik Fren Balatası
Temelde lastik, cam, fiber ve karbon bileşenlerinden oluşan organik fren balatası en az zararlı madde içeren çeşittir. Ülkemizde henüz motorsiklet ve bisikletlerde kullanılan bu balata çeşidi tam anlamıyla doğa dostu bir çalışma sistemine sahiptir. Çevreye neredeyse hiç zarar vermiyor. Çok gelişmiş bir sisteme sahip olmadığı için maliyeti de oldukça düşüktür. Fazla ses çıkarmayan bu baltalar gürültü oluşumunu da önlüyor.
Organik fren balatasının tercih edilme nedenleri şu şekilde sıralanabilir;
- Fazla ses yapmaz.
- Çevrecidir.
- Fren sistemini korur.
- Maliyeti düşüktür.
- Günlük kullanım için idealdir.
- Zararlı gaz salınımı en az olan balata çeşididir.
Organik fren balatasının tek olumsuz yanı ise kısa ömürlü olmasıdır. Diğer çeşitlere göre daha çabuk aşınır ve işlevini yitirir.
Seramik Fren Balatası
Yüksek teknoloji ve yoğun bir karışım ile üretilen seramik fren balatası uzun süre dayanıklılığını korur. Uzun ömürlüdür fakat maliyeti yüksektir. Fren sırasında neredeyse hiç ses duyulmaz. Çünkü sürtünme sesi yok denecek kadar azdır. Arkasında ne bir atık ne de bir toz bırakır. Konforlu ve avantajlı bir çeşit olsa da maliyeti yüzünden pek tercih edilmiyor.
Metal Fren Balatası
Çelik, bakır ve kompozit alaşımdan üretilen bu çeşit, en yaygın kullanılan balatadır. Yüksek ısıya dayanır ve hızla soğuma sağlayabilir. İlk başlarda düşük seste çalışsa da zamanla rahatsızlık veren sesler çıkarabilir. Fren diski ve fren kaliperi ile yaptığı sürtünme, at kişnemesine benzeyen bir ses çıkarır. Bu durum keyfinizi kaçırsa da uygun maliyetli olmasını avantaj olarak görebilirsiniz. Özellikle zorlu şartlara karşı maksimum dayanıklılık sağlar. Bu yüzden günlük kullanımdan ziyade otomobil yarışlarında aranan bir balata çeşididir.
En İyi Fren Balatası Çeşidi
Balata çeşitleri arasında iyi ya da kötü diye ayrım yapmak pek mümkün değildir. Çünkü her balata çeşidinin kendi alanında en iyisi olduğunu biliyoruz. Bir balatanın avantajlarını ve dezavantajlarını görmek için kullanım alanına bakmak gerekiyor. Örnek vermek gerekirse; araba yarışında kullanılan bir otomobile metal fren balatası yerine seramik fren balatası kullanılırsa seramik balatanın sunduğu avantajları çöpe atmış oluruz. Son derece sessiz çalışan sistemin yetkinliği, yarış arabasında hiçbir avantaj sağlamayacaktır. Kısaca her balata çeşidini zamanında ve yerinde kullanmak verim açısından daha doğru olacaktır.
İyi Bir Fren Balatası Nasıl Olmalı?
İyi bir balatanın öncelikle sürtünme katsayısı yüksek olmalıdır. Sıcaklığa karşı dayanıklılığını korumalıdır. Yaklaşık 800 dereceye kadar dayanabilmelidir. Bunun yanı sıra toz, pislik ve su gibi yabancı maddelerden de kolay kolay etkilenmemelidir. Aşınma hızı mümkün olduğu kadar düşük seviyede kalmalıdır. Diske zarar vermeden uzun bir süre kullanılmalıdır. Sürtünme sırasında ses çıkarmayan bir fren balatası da ideal sayılabilir.
