İsrail-Hamas çatışmasının kilit ismi: Binyamin Netanyahu
Ortadoğu’da yaşanan son gelişmelerle birlikte dünyanın gündemine oturan isimlerden biri de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu oldu. Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarda yüzlerce Filistinli hayatını kaybederken, Netanyahu’nun sert tutumu ve barış çağrılarını reddetmesi eleştirilere neden oldu. Peki, bu tartışmalı lider kimdir? Netanyahu’nun hayat hikayesi nasıldır? İşte, İsrail-Hamas çatışmasının kilit ismi olan Binyamin Netanyahu hakkında merak edilenler.
Netanyahu’nun doğumu ve askerlik yılları
Binyamin Netanyahu 21 Ekim 1949’da Tel Aviv’de dünyaya geldi. Babası Benzion Netanyahu, ünlü bir tarihçi ve siyonist liderdi. Annesi Tzila Segal ise Yahudi asıllı bir hemşireydi. Netanyahu’nun iki erkek kardeşi vardı: Iddo ve Yonatan. Aile, 1956-1958 ve 1963-1967 yılları arasında ABD’ye taşındı ve Netanyahu burada eğitim gördü. 1967 Altı Gün Savaşı’nda, İsrail Savunma Kuvvetleri’ne katıldı ve Sayeret Matkal adlı özel birimde görev yaptı. Bu birimde takım liderliği de yapan Netanyahu, 1972’de Yom Kippur Savaşı’na da katıldı.
Netanyahu’nun eğitimi ve siyasi kariyerinin başlangıcı
Netanyahu askerlikten sonra ABD’ye döndü ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) mimarlık ve işletme okudu. 1976’da kardeşi Yonatan, Entebbe Operasyonu’nda rehineleri kurtarmaya çalışırken öldü. Bu olay, Netanyahu’nun hayatında bir dönüm noktası oldu ve siyasete ilgi duymaya başladı. 1978’de kardeşinin anısına kurulan Jonathan Enstitüsü’nün yöneticiliğini üstlendi ve terörle mücadele konusunda çalışmalar yaptı.
1982’de İsrail’e geri dönen Netanyahu, Likud Partisi’ne katıldı ve İsrail’in Washington Büyükelçiliği’ne atandı. 1984-1988 yılları arasında ise Birleşmiş Milletler nezdinde İsrail Daimi Temsilcisi oldu. Bu görevleri sırasında ABD medyasında sık sık boy gösteren Netanyahu, İsrail’in güvenlik politikalarını savundu ve Filistinlilere karşı sert bir tutum sergiledi.
Netanyahu’nun başbakanlık dönemleri
Netanyahu, 1988’de Knesset’e girdi ve Dışişleri Bakanlığı yaptı. 1993’te Likud Partisi’nin liderliğine seçildi. 1996’da yapılan genel seçimlerde, İşçi Partisi’nin adayı Şimon Peres’i kıl payı geçerek başbakan oldu. Böylece, İsrail Devleti kurulduktan sonra İsrail’de doğan ilk başbakan unvanını aldı. Netanyahu, başbakanlık döneminde Oslo Barış Süreci’ne karşı çıktı ve Filistinlilerle yapılan anlaşmaları uygulamada geciktirdi. Ayrıca, yerleşim birimlerinin inşasını hızlandırdı ve Arap ülkeleriyle ilişkileri gerdi.
1999’da yapılan seçimlerde, İşçi Partisi’nin adayı Ehud Barak’a yenilen Netanyahu, siyasetten çekildi. 2002’de Ariel Şaron’un kurduğu hükümette Dışişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı görevlerini üstlendi. Ancak, Gazze’den çekilme planına karşı çıkarak istifa etti. 2005’te Şaron’un Likud Partisi’nden ayrılmasıyla, tekrar parti liderliğine seçildi.
2009’da yapılan seçimlerde, Likud Partisi ikinci parti oldu ancak sağ partilerin çoğunluğu kazanmasıyla Netanyahu bir koalisyon hükümeti kurdu ve ikinci kez başbakan oldu. Netanyahu, bu dönemde de Filistinlilerle barış görüşmelerine soğuk baktı ve yerleşim birimlerinin inşasına devam etti. ABD Başkanı Barack Obama ile ilişkileri bozulan Netanyahu, İran’ın nükleer programına karşı sert bir tavır aldı ve BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada kırmızı çizgi çizdi.
2013’te yapılan seçimlerde de başbakanlığı koruyan Netanyahu, üçüncü kez bu göreve geldi. Bu dönemde de Filistinlilerle barış süreci ilerlemedi ve 2014’te Gazze Şeridi’ne yönelik büyük bir askeri operasyon düzenledi. Ayrıca, ABD ile İran arasında imzalanan nükleer anlaşmayı şiddetle eleştirdi ve ABD Kongresi’nde yaptığı konuşmada Obama yönetimine karşı çıktı.
2015’te yapılan seçimlerde de başarılı olan Netanyahu, dördüncü kez başbakanlık koltuğuna oturdu. Bu dönemde de Filistin sorunu çözümsüz kaldı ve yerleşim birimleri inşası devam etti. Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile iyi ilişkiler kurdu ve Trump’ın Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanımasını destekledi. Ayrıca, Arap ülkeleriyle normalleşme sürecine girdi ve Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas ve Sudan ile diplomatik ilişkiler kurdu.
