Psikopatinin Tanımı ve Yaygınlığı
İngiltere’nin yüksek sağlık otoritesi NHS‘ye göre, psikopatlar genellikle ‘antisosyal kişilik bozukluğunun şiddetli bir formuna’ sahip olarak tanımlanmaktadırlar. Yüksek düzeyde psikopat olan bireyler, sıklıkla ‘dürtüsel, sorumsuz ve suç teşkil eden davranışlar’ sergileyebilirler. Psychopathy dergisinin 2020 yılında yayımladığı bir çalışmaya göre, dünya nüfusunun yaklaşık %1’i bu hastalıktan etkilenmekte, %30’u ise ‘düşük, orta veya yüksek’ düzeyde psikopatiye benzer davranışlar göstermektedir.
Türkiye’de Psikopati Durumu
Türkiye’de genel nüfus arasında, erkeklerin yaklaşık %1-2’sinin, kadınların ise %0,3-0,7’sinin gerçek bir psikopat olarak değerlendirildiği tahmin edilmektedir. Zalimlik, etkileyicilik, dürtülerine hakim olamama ve ikna edebilirlik gibi psikopatik özelliklere sahip bireyler, bazen normal bir yaşam sürebilmekte ve hatta bazı uç noktalardaki psikopatlar son derece başarılı bireyler olabilmektedir.
Psikopati Ölçeği ve Kullanımı
Oregon Eyalet Üniversitesi‘nden Profesör Michael Levenson, bireylerin psikopati ölçeğindeki yerini belirlemek amacıyla ‘Levenson Psikopati Ölçeği’ adında 26 puanlık bir test geliştirmiştir. Bu testte, “Psikopati, başkalarına karşı empati eksikliği ile karakterize edilen bir kişilik bozukluğudur” ifadesi yer almaktadır. 1995 yılında psikolojik araştırmalarda kullanılmak üzere tasarlanan bu test, birincil psikopati (psikopatik duygusal etki) ve ikincil psikopati (psikopatik yaşam tarzı) olmak üzere iki ölçekte değerlendirme yapmaktadır.
Testin Uygulanışı ve Puanlama Sistemi
Test, yirmi altı ifadeden oluşmakta ve her bir ifade (1) kesinlikle katılmıyorum, (2) katılmıyorum, (3) ne katılıyorum ne katılmıyorum, (4) katılıyorum, (5) kesinlikle katılıyorum şeklinde derecelendirilmelidir. Çoğu kişi testi yaklaşık beş dakika içinde tamamlayabilmektedir. Ancak, bu testin ‘sadece eğitim amaçlı kullanım için sunulduğu’ ve bir teşhis aracı ya da herhangi bir psikolojik tavsiye olmadığı vurgulanmaktadır. İşte, testteki sorulardan bazıları:
- Başarı, en güçlü olanın hayatta kalmasına dayanır; kaybedenler beni ilgilendirmez.
- Günümüz dünyasında, başarılı olmak için yapabileceğim her şeyi yapmakta hakkım olduğuna inanıyorum.
- Diğer insanlara duymak istediklerini söylüyorum ki benim istediklerimi yapsınlar.
- Tek bir hedefin peşinden uzun süre gidebildiğimi görüyorum.
Önemli Notlar
Bu test, dijital ortama uyarlanan bir değerlendirme aracıdır ve yüksek puanlar, daha yüksek düzeyde psikopatik özelliklere işaret etmektedir. Bazı maddeler, yanıt kümelerini kontrol etmek amacıyla tersine çevrilmiştir. Örneğin, “Herhangi bir şey yapmadan önce olası sonuçları dikkatlice düşünürüm” sorusuna verilen yanıt, eğer “kesinlikle katılmıyorum (1)” ise sistem bunu en yüksek puan (5) olarak algılamaktadır. Bu nedenle, soruların tamamını paylaşmak mümkün olmamaktadır. Ancak isteyenler https://openpsychometrics.org/tests/LSRP.php adresinden, otomatik çeviri yardımıyla soruları okuyarak testi uygulayabilirler. Testin ardından iki kısa anket çıkmaktadır; ancak bu anketlerde verilen cevapların test sonuçları üzerinde bir etkisi bulunmamaktadır. Test, hem birincil psikopati hem de ikincil psikopati konusundaki ölçümlerin sonuçlarını sunmaktadır. Ancak, en başta da belirtildiği gibi, bu ne bir teşhis ne de tedavi aracıdır. Bu tarz sorunlarla mücadele eden kişilerin, en yakın sağlık biriminden destek alması önerilmektedir.
