TÜRKİYE’DE GÜMRÜK HİZMETLERİ VE KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE
Türkiye, stratejik coğrafi konumu sayesinde hem Avrupa hem de Asya ticaret yollarında önemli bir kavşak noktasıdır. Bu durum, ülkemizin gümrük kapılarındaki hizmetlerin kalitesini artırmaya yönelik yatırımlarını kaçınılmaz hale getirmiştir. Gümrük Bakanlığı, yeni teknolojilerle güçlendirdiği altyapısı sayesinde %100 etkin gümrük hizmetleri sunmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, kara, hava, deniz ve demir yolu gümrük kapılarında hizmetler hızlı ve etkili bir şekilde yürütülmektedir.
TEKNOLOJIK ALTYAPIYLA SINIR GEÇİŞLERİ HIZLANIYOR
Türkiye, gümrük kapılarında uygulamaya koyduğu teknoloji odaklı projelerle sınır geçişlerini hızlandırmaktadır. Ocak ile Haziran 2025 döneminde, Türkiye genelindeki gümrük kapılarında ihtiyaçlar doğrultusunda çeşitli makine ve malzeme temin edilmiştir. Bu girişimler, ticaretin güvenilir bir biçimde sürdürülmesi için kritik öneme sahiptir.
MİLTAR-II PROJESİ İLE TARAMA KAPASİTESİ ARTIYOR
Kaçakçılıkla mücadelede kritik bir rol oynayan Milli Tarama Sistemleri Projesi (MİLTAR-II), Türkiye’deki gümrük kapılarındaki tarama kapasitesini artırmaktadır. Proje kapsamında yarı-sabit tarama sistemlerinin seri üretimi başlatılmıştır. Özellikle Habur, Kapıkule, Öncüpınar ve Cilvegözü gümrük kapılarında bu sistemler aktif hale gelmiştir. Ayrıca, Mersin Liman Sahası’nda da 7 adet tarama sistemi kurulmuştur. Samsun Limanı’nda devreye alınan yarı-sabit X-ray tarama sistemleri ile tarama etkinliği daha da artırılmıştır. Şu an itibariyle, MİLTAR-II kapsamında toplam 8 yarı-sabit sistem faaliyette bulunmaktadır.
KAMU ZARARINI ÖNLEYEN ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ UYGULAMALARI
Gümrük kapılarındaki teknolojik altyapı güçlendirmeleri, kamu zararlarını önlemede önemli bir rol oynamaktadır. Kurumsal akaryakıt bayilerinde kullanılan ödeme kaydedici cihazların fişlerinin kopyalanmasıyla oluşabilecek kayıplar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ocak ile Haziran 2025 döneminde 243 bayinin Ba-Bs verileri analiz edilmiştir. Yapılan incelemelerde, 16 milyar lira değerinde kopya fiş kullanıldığı tespit edilen 13 bin 351 kullanıcı rapor edilmiştir. Bu durum, gümrük denetimlerinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir.
DENETİM VE OPERASYONLARLA KAÇAKÇILIĞA DARBE VURULUYOR
Gümrük Muhafaza ekipleri, yapılan denetimler ve operasyonlar sonucunda önemli başarılar elde etmiştir. Ele geçirilen kaçak mallar arasında; 11 milyon 771 bin makaron, 90 bin sigara kağıdı, 5 bin 720 sigara ve 13 bin 590 kilogram tütün bulunmaktadır. Ele geçirilen bu ürünlerin gümrüklenmiş değeri 26,6 milyon lira olarak hesaplanmış ve önlenen kamu zararı 17,8 milyon lira olarak belirlenmiştir.
Özellikle araç ve hava takip sistemleri ile gerçekleştirilen denetimlerde, 6 olayda toplam 37 milyon lira değerinde kaçak eşyaya el konulmuştur. Ayrıca, analiz ve hedefleme çalışmaları sayesinde 308 usulsüz işleme müdahale edilmiş ve 567,7 milyon lira para cezası uygulanmıştır. Bu durum, gümrük kapılarında sağlanan güvenliğin artırıldığını gösterirken, toplamda 645,4 milyon lira kamu zararı önlenmiştir.
ALO 136 İHBAR HATTI İLE KAÇAKÇILIĞA KARŞI MÜCADELE
Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat birimleri, vatandaşların destekleriyle kaçakçılıkla etkin bir şekilde mücadele etmektedir. ALO 136 ihbar hattı sayesinde 6 aylık süre zarfında 18 bin 734 kilogram uyuşturucu madde ele geçirilmiştir. Bu tür operasyonlar, halkın da desteğiyle çok daha etkili hale gelmektedir. Örnek vermek gerekirse, Kırmızı biber tohumunun kaçak olarak ülkeye sokulup yerli ürünle karıştırılması girişimi Esendere Sınır Kapısı’nda 15 bin 429 kilogram tohum ele geçirilerek engellenmiştir. Ayrıca, ALO 136 ihbar hattından alınan bildirimlerin etkisiyle İstanbul’da 29,6 milyon lira değerinde 2 bin 441 çanta ve 150 kemere el konulmuştur. Bunların yanında, 8,4 milyon lira değerindeki kol saati, 440 saat kutusu ve 232 kartlık da ele geçirilerek adli süreç başlatılmıştır.
SONUÇ OLARAK
Gümrük kapılarındaki hizmetlerin modernizasyonu ve denetim faaliyetlerinin etkinliği, Türkiye’nin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirmekte ve kaçakçılıkla mücadele konusunda önemli başarılar elde etmektedir. Bu süreçler, halkın güvenliği için de büyük önem taşımaktadır ve gelecekte bu alanlarda daha fazla yenilik ve gelişme sağlanması hedeflenmektedir.
