Enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve art arda yükselen petrol fiyatları ile Körfez bölgesinde yaşanan gerginlikler, küresel ölçekte yakıt maliyetlerini etkiliyor. Türkiye’de ise akaryakıt fiyatlarındaki bu baskı, lojistik ve tüketim maliyetlerini doğrudan etkileyen kritik bir konu olarak gündemde kalmaya devam ediyor. Devletin devreye girerek uyguladığı teşvik sistemi, vatandaşın bütçesini korumaya yönelik önemli bir mekanizma haline geldi.
Eşel Mobil Sistemi Nedir?
Uluslararası piyasalarda enerji fiyatları hızlı yükseldiğinde bu artışın tüketiciye zam olarak yansımasını minimize etmek amacıyla devlet, vergi gelirlerinden feragat ederek bunu karşılıyor. Mevcut uygulamada, beklenen zam tutarının %75’ine kadar olan kısmı Özel Tüketim Vergisi’nden düşülerek fiyatlar sabit tutuluyor. Başka bir deyişle, küresel kriz faturası devlet tarafından üstleniliyor ve enflasyon baskısı pompa başında azaltılıyor.
“Mazot 83 Lira 10 Kuruş Olacaktı”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in televizyon programında paylaştığı veriler, eşel mobilin arkasındaki mantığın net bir göstergesi. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmayı öngördüklerini söyleyen Bakan, Körfez’deki kapanma riskinin etkilerini tüm boyutlarıyla değerlendirdiklerini ifade etti. Eğer müdahale yapılmasaydı, Ankara’da mazot litre fiyatı bugün 83,10 liraya kadar çıkabilirdi. Ancak devletin ÖTV’de yaptığı önemli bir feragat sayesinde, şu an mazot litre fiyatı yaklaşık 67,10 lira seviyesinde korunuyor. Bu fark, litre başına yaklaşık 16 lira düzeyinde bir tasarruf olarak vatandaşın cebine yansıyor ve 50 litrelik bir depo dolduğunda yaklaşık 800 TL’lik bir yükten kurtulunuyor.
Benzin Fiyatlarında da Benzer Destek
Eşel mobilin etkisi benzin için de sürüyor. Bakan Şimşek’in açıkladığı veriler, olası bir uygulama yapılmasaydı benzinin litre fiyatının bugün 71,11 TL civarında olabileceğini gösteriyor. Ancak mevcut durumda pompadaki litre fiyatı yaklaşık 62,30 TL olarak hesaplanıyor ve bu da litre başına yaklaşık 9 TL’lik bir devlet desteğine tekabül ediyor. Bu durum, sadece bireysel sürücüler için değil, Türkiye’nin üretim, tedarik ve lojistik altyapısı için de önemli bir maliyet dengesi anlamına geliyor. Yerel üreticilerden uluslararası taşımalara uzanan geniş bir ağda maliyet baskılarının önüne geçilmesi, enflasyonun kırılgan etkilerini sınırlamaya yardımcı oluyor.
Gelişmeleri şekillendiren bu politika, küresel krizlerin yerel ekonomide yaratabileceği tarsı etkileri minimize etmek amacıyla bir süre daha devam edecek gibi görünüyor. Eşel mobil, genel olarak enerji fiyatlarındaki volatilite karşısında güvenli bir siper sağlayarak, piyasa dinamiklerini sürdürülebilir bir seviyede tutmaya devam ediyor.
