Kiralık Araç Sektöründe Suç Orgütleri ve Artan Sorunlar
Kiralık araç sektörü, son yıllarda suç örgütlerinin yoğunlaşan odağı haline gelmiştir. Araç kiralama süreçlerinde yaşanan hırsızlıklar sonucunda on binlerce araç kaybolmakta, otomobil sektörü yasadışı faaliyetlerin, insan kaçakçılığının ve korsan taksicilik uygulamalarının hedefi olmaktadır. Bu durum, sektörde milyarlarca liralık zarara yol açmakta ve araç kiralama şirketlerini ciddi şekilde mağdur etmektedir.
Türkiye genelinde 22 bin araç kiralama firması, toplam bir milyonluk filosu ile hizmet vermektedir. Geçtiğimiz Kurban Bayramı’nda 857 bin araç kiralanarak rekor bir sayı elde edilmiştir. Bu kiralamaların yarısını bireysel kiralamalar oluşturmaktadır. Ancak, bireysel kiralamalarda suç oranlarının da giderek arttığı gözlemlenmektedir.
HDY Everyday markaları ile kiralık araç hizmeti sunan HDY Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Hidayet Yıldırım, suç oranlarının özellikle İstanbul gibi büyükşehirlerde yoğunlaştığını vurgulamaktadır. Yıldırım, “Sektörün en büyük sorunu çalıntı araçlardır. Kiraladıkları araçları çalıp parçalayarak satan kişilerle karşı karşıyayız. 2016 yılında bir kişi, 80 ayrı firmadan toplam 80 araç kiralayarak hırsızlık gerçekleştirdi. Bu araçlar ya Suriye ve Irak’a kaçırılıyor ya da parça parça satılıyor. Bu şekilde, maalesef on binlerce araç kaybolmakta. Bizim de beş aracımız çalındı. Sektörün toplam zararı milyarlarca lirayı buluyor.” diye açıklamalarda bulundu.
Suçların Takipsizlik Sorunu
Hidayet Yıldırım, kanuni boşlukların suçluların işlerini kolaylaştırdığını belirterek, “Çalınan araçlar için ‘çalıntı’ kaydı bile yaptıramıyoruz. Savcı, ‘ticari ilişki var’ diyerek takipsizlik kararı veriyor. Sadece çalıntı araçlar değil, yasaklı maddeler ve insan kaçakçılığı da bu süreçte ortaya çıkıyor. Mültecileri Edirne’den yurtdışına çıkarmak için araç kiralama sisteminden faydalanıyorlar. Bu tür suçlarla bağlantılı olduğu için 12 aracımız da bağlandı. Bir aracın değeri 1,5 milyon lira. Millî servetimiz tehdit altında. Eğer bir araç 12 ayın altında kiralanıyorsa, sorumluluk firmaya aittir. Ancak sözleşme 12 ayın üstünde ise kiracıya ait oluyor. 12 aylık sınırın kaldırılması, bu sorunları çözebilir ama bu konuda henüz bir ilerleme kaydedilmiş değil.” ifadelerini kullandı. Yıldırım, bazı kullanıcıların kısa dönemli kiralamalarla korsan taksicilik yaptığını da bildirdi.
KABİS Sistemi Devreye Girdi
“Çalıntı araçların temel sebebi, bir kişinin kaç aracı kiraladığını bilmiyor olmamız. Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü, KABİS (Kiralık Araç Bilgi Sistemi) üzerinden bir kişinin kaç araç kiraladığını görebiliyor. Tıpkı bir otele girdiğinizde bilgilerinizin Emniyet’e iletilmesi gibi, araç kiraladığınızda da bu bilgiler KABİS sistemine aktarılıyor. Bu konuda tam altı yıldır mücadele verdik. Komisyonlar kuruluyor, tartışılıyor ama her seferinde KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) nedeniyle engelleniyor. Nihayetinde, geçtiğimiz hafta yeni bir kanun çıktı. Artık kiralık araç firmaları, KABİS üzerinden bir kişinin aynı anda kaç aracı kiraladığını görebilecek. Bu sayede, birçok kişiye ‘Bir araç zaten kiralamışsın, ikincisini neden kiralıyorsun?’ diye sorabileceğiz.”
