Türkiye otomotiv pazarında yerli üretimi teşvik etmek ve ithal araçlardaki yükselişin önüne geçmek amacıyla yeni bir vergi düzenlemesi yapıldı. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, Avrupa Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) kapsamı dışındaki ülkelerden ithal edilen binek otomobillere ek gümrük vergisi uygulanacak. Bu düzenleme, otomotiv sektöründeki dengeleri değiştirmeye hazırlanıyor.
Yeni Vergi Oranları ve Uygulama Alanları
Yeni düzenleme, ithal araçların motor tiplerine göre farklı oranlarda ek vergi getiriyor:
- İçten yanmalı ve hibrit araçlara yüzde 25 ek vergi uygulanacak.
- Elektrikli ve plug-in hibrit araçlara ise yüzde 30 ek vergi getirilecek.
Otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci’nin yorumuna göre, bu yeni vergiler pazarın büyük çoğunluğunu doğrudan etkilemiyor. Çünkü Türkiye’nin otomobil ithalatının yaklaşık yüzde 80’i Gümrük Birliği ülkelerinden (başta Almanya, Fransa) ve kalan kısmının önemli bir bölümü ise STA’sı olan ülkelerden (Güney Kore) yapılıyor. Bu durum, yeni vergilerin daha çok pazarın yüzde 15-20’lik dilimini hedef aldığı anlamına geliyor.
Ülkelere Göre Değişen Vergi Durumu
Düzenleme, bazı ülkeler için farklı sonuçlar doğuruyor:
- ABD İstisnası: Daha önce ABD’den ithal edilen araçlara uygulanan yüksek ek vergiler (%60 ve %70) kaldırıldı. Böylece Amerikan otomobilleri için vergi yükü, yeni düzenlemedeki yüzde 25 ve yüzde 30’luk oranlara indirilmiş oldu.
- Çin ve Diğer Ülkeler: Çin gibi halihazırda ek vergi uygulanan ülkeler için durum belirsizliğini koruyor. Bu ülkelere yönelik mevcut vergilerin kaldırılmadığı, aksine yeni oranların ek bir yükümlülük olarak getirildiği düşünülüyor.
- STA Dışı Ülkeler (Japonya, Meksika, Güney Afrika): Bu ülkelerden ithal edilen otomobillere, mevcut yüzde 10 gümrük vergisine ek olarak yüzde 25’lik yeni vergi uygulanacak. Bu da araçların toplam vergi yükünü yüzde 35’e çıkaracak.
Elektrikli Otomobiller İçin Durum
Elektrikli otomobil ithalatı, yeni vergiye rağmen çok fazla etkilenmeyecek gibi görünüyor. Bunun sebebi, Gümrük Birliği ve STA dışı ülkelerden yapılan elektrikli otomobil ithalatını zaten zorlaştıran, “Türkiye’de 20 servis istasyonu açma zorunluluğu” gibi mevcut kuralların olması. Bu nedenle, yeni ek vergilerin bu segmentteki ithalatı çok fazla değiştirmeyeceği öngörülüyor.
Son olarak, düzenlemede dikkat çeken bir not ise Türkiye’de yatırım yapılması halinde bu ek vergilerden muaf olunacağı yönünde. Bu, Hükümetin yabancı otomobil üreticilerine yönelik “ya yatırım yap, ya vergi öde” şeklinde bir yaklaşım sergilediğini gösteriyor.
