Tüpraş’ın Sahibi Kim? Türkiye’nin En Büyük Petrol Rafinerisi Şirketi Hakkında Bilgiler
Tüpraş, Türkiye’nin en büyük petrol rafinerisi şirketidir. 1983 yılında kurulan Tüpraş, 2006 yılında özelleştirilerek Koç Holding’e satılmıştır. Tüpraş, akaryakıt ürünleri, bitüm, fuel oil, jet yakıtı, gaz yağı, LPG, motor yağı gibi petrol türevlerini üretmektedir. Peki, Tüpraş’ın sahibi kim? Tüpraş şirketi hakkında merak edilenler nelerdir? İşte detaylar.
Tüpraş Nasıl Kuruldu?
Tüpraş, Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. adıyla 20 Mayıs 1983 tarihinde kamu iktisadi teşebbüsü olarak kurulmuştur. Batman, İzmir, İzmit ve Kırıkkale’deki devlete ait 4 petrol rafinerisi Tüpraş çatısı altında birleştirilmiştir. Tüpraş’ın kurulmasına karar veren 60 sayılı KHK ile aynı zamanda Türkiye Petrol Kurumu (PETKUR) da kurulmuştur. Tüpraş, PETKUR’un bağlı ortaklığı olarak faaliyete başlamıştır.
18 Haziran 1984 tarihinde yayımlanan 233 sayılı KHK ile PETKUR kapatılmış ve yerine Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) geçmiştir. Bu değişiklikle Tüpraş da TPAO’nun bağlı ortaklığı haline gelmiştir.
Tüpraş Ne Zaman Özelleştirildi?
Tüpraş’ın özelleştirilmesi süreci 5 Temmuz 1990 tarihinde Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı’na bağlanmasıyla başlamıştır. 28 Mayıs 1991’de şirketin %2,5 oranında hissesi halka arz edilmiştir. 1999 yılında halka açıklık oranı %3,58’e yükselmiştir.
13 Ocak 2004’te yapılan ilk özelleştirme ihalesini Tatneft – Zorlu Grubu kazanmış ancak Petrol-İş Sendikası’nın açtığı dava sonucu satış iptal edilmiştir. 12 Eylül 2005’te yapılan ikinci ihalede ise Koç-Shell Grubu en yüksek teklifi vererek ihaleyi kazanmıştır. 26 Ocak 2006’da Tüpraş yönetimi Koç-Shell ortaklığına devredilmiştir.
Koç Holding, Aralık 2013’te Shell’in geri kalan %2 hissesini de satın alarak Tüpraş’ın tamamına sahip olmuştur. Şirketin genel merkezi ise 2021 yılında Kocaeli’den İstanbul’a taşınmıştır.
Tüpraş Ne Üretiyor?
Tüpraş, Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu ve en büyük ihracatçısıdır. Şirketin toplam rafineri kapasitesi 28,1 milyon ton/yıldır. Tüpraş, akaryakıt ürünleri, bitüm, fuel oil, jet yakıtı, gaz yağı, LPG, motor yağı gibi petrol türevlerini üretmektedir. Tüpraş’ın ürettiği ürünlerin %60’ı yurt içinde satılmakta, %40’ı ise yurt dışına ihraç edilmektedir. Tüpraş, aynı zamanda Türkiye’nin en büyük ar-ge yatırımcısıdır. Şirket, çevre dostu ve verimli ürünler geliştirmek için sürekli çalışmaktadır.
