Yapay Zeka ve Bilim Dünyası
Yapay zeka teknolojisi, bankacılıktan finansa, filmden gazeteciliğe kadar birçok sektörü köklü bir şekilde dönüştürmeye devam ederken, bilim insanları 2050 yılına kadar Nobel Ödülü kazanacak bir “Yapay Zeka Bilim İnsanı” yaratma üzerinde yoğun çalışmalar yürütüyorlar.
Çalışmalar Sürüyor
Japon bilim insanı Hiroaki Kitano, 2021 yılında “Nobel Turing Challenge” adını verdiği bir öneri ile araştırmacıları, Nobel Ödülü kazanabilecek bir yapay zeka projesi geliştirmeye davet etmişti. Bu hedef doğrultusunda bazı bilim insanları, yaratıcılık ve yenilikçilik içeren yoğun çalışmalarını sürdürüyor.
İlk Robot “Adem”
Fransız haber ajansı AFP’nin görüşüne başvurduğu bilim insanları, yapay zekanın bilime nasıl yön verebileceğini değerlendirdi. Chalmers Üniversitesi’nden Ross King, şu anda yaklaşık 100 “robot bilim insanı” ürettiklerini ve 2009 yılında “Robot bilim insanı Adem”i tanıttıklarını belirtti.
Her Şeyi Kendi Başına Yapıyor
King, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Kendi başına yeni bilimsel keşifler yapan, özgün bilimsel fikirler üreten ve bunları test eden bir robot geliştirdik” dedi. Bu robot, otonom olarak hipotezler oluşturabiliyor ve bu hipotezleri doğrulamak için deney tasarlayabiliyor.
“Robot Adem ve Havva 7/24 Çalışıyor”
King, “Adem” isimli robotun, mayanın iç yapısını araştırarak bilinmeyen “gen fonksiyonları” keşfettiğini ifade etti. Ardından “Eve” (Havva) adını verdikleri ikinci robot, sıtma ve diğer tropikal hastalıklara yönelik potansiyel ilaç adaylarını incelemek üzere görevlendirildi.
King, robot bilim insanlarının maliyetleri düşürdüğünü ve 7/24 çalışarak daha titiz kayıtlar tutabildiğini belirtti. Ancak, Nobel ödülüne layık olmaları için çok daha zeki ve büyük resmi anlayabilen sistemler geliştirmeleri gerektiğini de kabul etti.
“Son Derece Yararlı Keşifler Yapıyor”
Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Doçenti Inga Strumke, bilim mesleğinin şu anda güvenli olduğunu ancak yapay zekanın bilimin yürütülme biçimi üzerinde önemli etkileri olacağının açık olduğunu ifade etti. Google DeepMind tarafından geliştirilen AlphaFold gibi yapay zeka modellerinin karmaşık hesaplamalar yaparak proteinlerin yapısını tahmin etmede kullanıldığını belirtti.
Strumke, AlphaFold’un öngördüğü protein yapılarını “son derece yararlı” bulsa da, bu keşiflerin mikrobiyoloji konusunda fazla bilgi sunmadığını kaydetti.
“Gelecek 10 Yıl İçinde Göreceğiz”
Google DeepMind yöneticileri John Jumper ile CEO’su Demis Hassabis, 2023 yılında Lasker Ödülü’ne layık görüldü ve Clarivate analitik grubu tarafından 2024 Kimya Ödülü için öne çıkan adaylar arasında gösteriliyorlar. David Pendlebury, “Önümüzdeki on yıl içinde yapay zeka destekli Nobel Ödülleri göreceğiz” dedi.
